ÇALIŞMA HAYATI

<%@ Language=JavaScript %> ÇALIŞMA HAYATI

DANIŞMA SAĞLIKLI İŞ İLİŞKİLERİNİN TEMELİDİR

4857 sayılı İş Yasası uzun tartışmalardan sonra yürürlüğe girdi. Şimdi bu Yasaya dayalı olarak çıkarılması gereken yönetmelikler bekleniyor.

Yasa oldukça geniş bir danışma mekanizması yürütülerek hazırlandı. Öncelikle “Bilim Kurulu” tüm tarafların temsil edildikleri geniş bir yapıyı içeriyordu. Kurulda hazırlanan tasarı, uzun bir süre işçi ve işveren kesimleri arasında tartışıldı ve üzerinde tarafların uzlaşmaya vardıkları konular uzlaşma yönünde değiştirildi.

Tarafların aralarında yaptıkları bu görüşmelerden başka, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının da başkanlık ettiği bir dizi toplantı yapılarak geniş bir uzlaşma ortamının sağlanması amaçlandı.

Başlangıçta tasarının üçte birine yakın kısmında kesin uzlaşmazlık vardı ve yukarıda değinilen çalışmalar sonucunda bu uzlaşmazlık üç maddeye kadar indi. Böylece sosyal diyalog mekanizmasının sağlıklı biçimde işlemesi halinde iş ilişkilerinde barışçı yönde önemli yol alınacağı somut bir biçimde bir kez daha görüldü.

ÜÇLÜ DANIŞMA VE YÖNETMELİKLER

Yönetmelikler konusuna değinerek yazıya başlamamın nedeni, bunların hazırlanmaları sırasında üçlü danışma yöntemine başvurmanın iş ilişkilerinde sağlıklı bir temelin oluşması ve Yasanın uygulanması sırasında doğması olası bazı belirsizliklerin başlangıçta giderilmesi bakımından yararlı olacağı düşüncesinde olmamdır.

Ayrıca 4857 sayılı Yasa’nın 114’ üncü maddesi “Üçlü danışma kurulu” isimli bir kurulu öngörmektedir. Söz konusu maddenin gerekçesinde “Çalışma hayatına ilişkin düzenlemelerde ve endüstriyel ilişkilerde sosyal tarafların görüşlerinin alınmasına ve çalışmaların her safhasında ortak diyalog ve işbirliğinin sağlanması ve ILO normlarına uygunluğun sağlanması amacıyla “ böyle bir maddenin düzenlendiği belirtilmektedir.

Böylece bugüne değin sürdürülen diyalog uygulamaları, yasal bir zemine taşınmış ve üçlü danışma yasal zorunluluk haline gelmiştir. Anılan madde üçlü danışma sistemine, mevcut işçi, işveren ve kamu görevlileri konfederasyonlarını dahil etmektedir. Böylece iş ilişkilerinin tarafları üçlü danışma sistemi içinde yer alacaklardır.

ÜÇLÜ DANIŞMA HAKKINDA ILO SÖZLEŞMESİ

“Uluslararası Çalışma Normları Uygulamasının Geliştirilmesinde Üçlü Danışma Hakkında 144 Sayılı Sözleşme” ILO tarafından 2 Haziran 1976 tarihinde kabul edilmiştir. İşveren ve işçilerin serbest ve bağımsız örgütler kurma ve toplu pazarlık haklarına sahip olmaları yanında bunlara etkinlik kazandırmak, uluslararası çalışma standartlarının da bu yolla geliştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla böyle bir sözleşmeye ihtiyaç duyulmuştur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi bu sözleşmeyi 26.11.1992 tarihinde 3851 sayılı Yasa ile kabul etmiştir. Ülkemiz bu sözleşmenin tarafıdır.

Böylece 4857 sayılı Yasanın 114’ üncü maddesi ile öngörülen düzenleme sonucunda, bir yönetmelik ile usul ve esasları belirlenecek olan “Çalışma barışının ve endüstri ilişkilerinin geliştirilmesinde, çalışma hayatıyla ilgili mevzuat çalışmalarının ve uygulamalarının izlenmesi amacıyla; Hükümet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonları arasında etkin danışmayı sağlamak üzere, üçlü temsile dayalı istişari mahiyette bir danışma kurulu” oluşturulması ile söz konusu ILO Sözleşmesine de uyum sağlanmıştır.

Sözleşmenin 4’ üncü maddesinde, bu Sözleşmede getirilen usullerin idari yönden desteklenmesi sorumluluğu yetkili makama verilmektedir.

SONUÇ

Yukarıda belirtilen sözleşmenin ilgili maddesine göre, sekreteryası Bakanlık tarafından yürütülecek Üçlü Danışma Kurulu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Başkanlığında ve konfederasyon başkanlarından oluşan merkezi bir birimin altında oluşacak çeşitli komitelerden, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlükleri görev alanlarına doğru dağılacak bir yapıyı içermelidir. Böylece çalışma yaşamını ilgilendiren sorunlar ve yapılacak yeni düzenlemeler diyalog ortamı içinde ve düzenli periyotlar içinde izlenebilir.

Son yıllarda oluşmuş bulunan diyalog ortamı böylece daha kalıcı ve kurumsal hale gelecek, 144 sayılı ILO Sözleşmesi de bu şekilde yaşama geçirilmiş olacaktır.