ÇALIŞMA HAYATI

<%@ Language=JavaScript %> ÇALIŞMA HAYATI

AB YOLUNDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

4857 Sayılı İş Yasa’sı “iş sağlığı ve güvenliği” konusunda yeni bir bakış açısı getirmiştir. Bu yeni sistem, ağırlıklı olarak çalışanların eğitimi üzerine kurulmuştur ve işçi-işveren arasında diyalogun en üst düzeyde sağlanmasını amaçlamaktadır.

Yeni bakış açısı işyeri ortamından doğan, araç ve gereçler ile üretimde kullanılan maddelerin yaratabilecekleri olası risklerin işveren tarafından belirlenmesini, öngörülmesini, özetle olası risklerin saptanmasını bir zorunluluk olarak getirmiştir.

Bu riskler saptandıktan sonra, risklerle mücadele edilmesi için gerekli önlemlerin alınması ve ortadan kaldırılması için gerekli çalışmalar yapılmalıdır.

AB’de konuya bakış

Avrupa Birliği de iş sağlığı ve güvenliği konusunda ayrıntılı düzenlemelere sahiptir.

80/1170 ve 89/391 sayılı iki çerçeve yönerge bulunmaktadır. Anılan yönergeler, iş sağlığı ve güvenliği konusunu geniş anlamda ele almakta ve sosyal çevre, iş organizasyonu, monotonluk ve stres gibi psikolojik etkenlere de yer vermektedir.

“Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Karar”

4857 Sayılı Yasa ve 24.03.2001 tarihli Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar ve 24.7.2003/ 25178 Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı” ile “Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Karar”lar sonucunda, ulusal program gereği uyumlaştırılması taahhüt edilen yönetmelikler, iş sağlığı ve güvenliği alanını düzenleyen önemli kaynaklardır.

Bu kararlara dayanılarak çok sayıda yönetmelik, bir kısmı tamamen ilgili yönergelerden çeviri olarak yayınlanmışlardır.

İşverene büyük sorumluluk

İşyerlerinde alınacak iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri, risklerin belirlenmesi aşaması ile başlamakta ve bunların giderilmesi için alınacak tedbirlerle sürmektedir. Bu tedbirler alınmakla kalınmayacak, sürekli olarak izlenecek ve gündemde kalması da işverenin sorumluluğunda olacaktır.

Yasa’ya göre asıl olan, işyeri ortamından, araç ve gereçler ile üretimde kullanılan maddelerden doğabilecek riskleri en aza indirmektir.

Koruyucu güvenlik malzemesi olarak isimlendirilen malzemelerin de işçilere verilmesi ve kullandırılması gerekmekle beraber, bunlar ikinci planda gelmekte, öncelikle risklerin kaldırılmasına çalışılması öngörülmektedir.

Yasal anlatımıyla, işveren her türlü tedbiri almak, işçileri eğitmek, riskleri ortadan kaldırmak, işçiler ise bu tedbirlere uymak zorundadırlar. İşverenin sorumluluğu burada kalmıyor. İşçilerin bu tedbirlere uymasını sağlamak da Yasa’nın öngördüğü bir zorunluluk oluyor.

İş kazaları veya meslek hastalıkları sonucunda, işverenin ödemek zorunda kalacağı tazminatlar büyük boyutlara ulaşıyor. Bu tazminatlar, yukarıda anlatmaya çalıştığımız işverenin aldığı önlemlerle bağlantılı. Kusur oranı azaldıkça ödenecek tazminat azalıyor.