|
DANIŞTAY’IN SON KARARI
İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATI’NDAN GELİR VERGİSİ KESİLEMEZ
İş Kanunu’nun “geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları” başlıklı 21.
maddesine göre; işverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen
sebebin geçerli olmadığı mahkemece tespit edilerek feshin geçersizliğine
karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.
Ne var ki, işveren, işçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmazsa,
işçiye en az dört ay en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle
yükümlü olacaktır. İşte öğretide tartışmalı hususlardan birisi de uygulamada
“iş güvencesi tazminatı” olarak da bilinen söz konusu bu tutardan gelir
vergisi kesilip kesilemeyeceğidir.
Danıştay Üçüncü Daire Başkanlığı, 15 Haziran 2007 tarih ve 26553 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 15.02.2007 tarih, 2006/3799 Esas, 2007/414 karar,
15.02.2007 tarih, 2006/3800 Esas, 2007/415 karar, 15.02.2007 tarih,
2006/3801 Esas, 2007/416 karar sayılı kararlarıyla tüm bu tartışmalara son
noktayı koymuştur. Böylece, artık iş güvencesi tazminatından gelir vergisi
kesilip kesilmeyeceği hususuna açıklık getirilmiştir. Buna göre, Danıştay
tarafından bundan böyle “iş güvencesi tazminatından gelir vergisi
kesilmeyeceği” hükme bağlanmış oldu.
Anılan karar göre;
Sözleşmenin feshinin geçersizliğine ve çalışanın işe iadesine karar
verilmesi üzerine bu istemle başvurulmasına karşın işe başlatmayan işveren
aleyhine hükmolunan tazminatın ödenmesi, iş sözleşmesinin tarafları
arasındaki çalışma ilişkisinin sona ermesi sonucunu yaratmaktadır.
Gelir Vergisi Kanununun 61'inci maddesinde ücret ve ücret sayılan ödemelerin
ortak özelliği, bu ödemelerin çalışanın işverene bağlılığı ve hizmet
karşılığı sağlanan ve para ile temsil edilen yahut edilebilen ödemeler
olmasıdır.
Çalışanı işe iade etmeyerek çalışma ilişkisini sona erdiren işveren
tarafından yargı kararında öngörüldüğü için ödenen tazminat, ücret sayılan
ödemelerin ortak özelliklerini taşımadığından, bu ödemelerden Gelir Vergisi
Kanununun 61'inci ve 94'üncü maddesinin birinci fıkrasına bağlı (1) işaretli
bent uyarınca vergi kesintisi yapılmasına olanak bulunmamaktadır.
Yargı kararıyla işe iadesine karar verilen davacıya, başvurusuna rağmen işe
başlatılmayarak işsiz bırakılması nedeniyle işverence yapılan bu ödeme;
Gelir Vergisi Kanununun 25'inci maddesinin birinci fıkrasına bağlı (1)
işaretli bentte vergiden müstesna tutulan işsizlik sebebiyle verilen
tazminat niteliğinde olduğu halde, 25'inci maddede sadece çalışanlara ödenen
kıdem tazminatının 24 aylığı aşmayan kısmının vergiden müstesna tutulduğuna
dayanılarak verilen hükmün bozulması gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcısının temyiz isteminin kabulü ile
Sakarya Bölge İdare Mahkemesinin 3.3.2006 gün ve E:2006/130, K:2006/184
sayılı kararının, davacıya, işe başlatılmaması sebebiyle dört aylık ücreti
tutarında ödenen tazminatın tevkifata tabi tutulmasında hukuka aykırılık
bulunmadığı gerekçesine dayanan davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının;
2577 sayılı İdare Yargılama Usulü Kanununun 51'inci maddesi uyarınca kanun
yararına ve hükmün hukuki sonuçlarına etkili olmamak üzere bozulmasına,
kararın bir örneğinin Maliye Bakanlığı ile Danıştay Başsavcılığına
gönderilmesine ve Resmî Gazete’de yayımlanmasına, 15.2.2007 gününde
oybirliğiyle karar verildi.
|