<%@ Language=JavaScript %> ÇALIŞMA HAYATI

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri

Yönetmeliği

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak

Amaç

Madde 1 – Bu Yönetmelik, bir işyerinde yürütülen asıl işin düzenli, sağlıklı ve güvenli bir şekilde sürdürülebilmesi için yapılması zorunlu olan hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerindeki çalışma koşullarını düzenler.

Kapsam

Madde 2 – Hazırlama, tamamlama ve temizleme işleri, görevleri yalnız bu işleri yapmakla sınırlı olan ayrı işçilere yaptırılmayarak, işyerinin asıl işçilerine yürüttükleri işlere ek olarak yaptırıldığı takdirde, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Bu işler, işyerinin asıl işçilerinden ayrı olarak ve yalnızca bu işleri yapmak üzere işe alınmış işçilere yaptırıldığı takdirde, bu işçiler hakkında 4857 sayılı İş Kanununun genel hükümleri uygulanır.

Dayanak

Madde 3 – Bu Yönetmelik, 10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanununun 70’inci maddesine göre çıkarılmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Çalıştırma koşulu

Madde 4 – Hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin, asıl işe ilişkin günlük çalışma sürelerinden önce veya sonra yaptırılabilmesi, teknik bir zorunluluğun bulunmasına veya bu işlerin, asıl işin yürütümü sırasında yapılmasının sağlık ve güvenlik yönünden sakıncalı olmasına bağlıdır.

Çalıştırma süresi

Madde 5- 4857 sayılı İş Kanununa göre, asıl iş için belirlenmiş olan günlük çalışma sürelerine ek olarak, bu sürelerin başlama saatlerinden önce veya bitme saatlerinden sonra, hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerini yapacak olan işçiler, bu işlerde günde en çok iki saat daha çalıştırılabilir.

Çalıştırılacak işçi sayısı

Madde 6 – Hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinde çalıştırılacak işçilerin sayısı;

15 kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 3 işçiden,

16-30 kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 4 işçiden,

31-60 kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 6 işçiden,

61-80 kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 8 işçiden,

81-100 kişiye kadar işçi çalıştırılan işyerlerinde en çok 10 işçiden ve

100’den yukarı kişinin çalıştırıldığı işyerlerinde ise, çalışan sayısı toplamının yüzde onundan fazla olamaz.

Ekip başı

Madde 7 – Hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin yürütülmesi sırasında, işveren tarafından, çalıştırılacak işçiler arasından seçilecek deneyimli bir işçinin, ekip başı olarak görevlendirilmesi esastır. Ekipte görevlendirilen işçilerin, bu çalışmalar sırasında, işveren tarafından hazırlanarak tebliğ edilmiş olan talimata uymaları zorunludur.

İş sağlığı ve güvenliği

Madde 8 – İşverenler hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin yürütülmesi sırasında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak ve işçilerin gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini almalarını sağlamakla yükümlüdürler. İşçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymak zorundadırlar.

İşçilerin değiştirilmesi

Madde 9 – Hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin, işyerinde çalışan işçilere nöbetleşe yaptırılması esastır.

Şu kadar ki, yapılacak olan hazırlama, tamamlama ve temizleme işinin özelliği, bu işleri ancak belli ve bu konuda yetişmiş işçilerce yaptırılmasını zorunlu kılıyor ve işyerinde de nöbetleşmeye yetecek sayıda bu nitelikte işçi bulunamıyorsa, bu işler hep aynı kişilere yaptırılabilir.

Yazılı bildirim

Madde 10 – İşveren, yaptıracağı hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin nitelik ve türünü, bu işlerin asıl işe ilişkin günlük çalışma saatlerinden önce veya sonra hangi saatlerde, ne kadar süre ile ve kaç kişiye yaptırılacağını, bu işçiler arasında nöbetleşme olanağı bulunduğu takdirde bunun ne şekilde uygulanacağını, nöbetleşme olanağı yoksa nedenlerini, işyerinin bağlı bulunduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.

Dinlenme zorunluluğu

Madde 11 – 4857 sayılı İş Kanununun 68’inci maddesinde belirtilen ara dinlenmeleri hakkındaki hükümler saklı kalmak koşuluyla, işyerinde yürütülen asıl işin bitmesinden sonra hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerini yapacak olan işçilerin, bu işlere başlamadan önce yarım saatten az olmamak üzere dinlenmeleri zorunludur. Ancak, işçilerin bu dinlenme haklarını kullanmaları, asıl işin bitmesinden sonra böyle bir çalışma aralığı bırakılmasının herhangi bir teknik sakınca doğurmaması koşuluna bağlıdır.

Uygulanacak dinlenmelerin başlama ve bitme saatleri, bu Yönetmeliğin 10’uncu maddesi hükmüne göre yapılacak yazılı bildirimde ayrıca gösterilir.

Sözü edilen dinlenmeler, çalışma süresinden sayılmaz.

Günde yedi buçuk saatlik sürenin aşılmaması gereken işler

Madde 12 – 4857 sayılı İş Kanununun 63’üncü maddesi uyarınca sağlık kuralları bakımından günde ancak 7,5 saat ya da daha az çalışılması gereken işler hakkında çıkarılacak yönetmelikte belirtilen işlere ilişkin olarak hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin asıl işçilere yaptırılması halinde, bu işlerin, sözü geçen yönetmelikte yer alan işlerden her birine özgü olmak üzere belirtilmiş bulunan iş sürelerini aşmayacak biçimde düzenlenmesi zorunludur.

Fazla çalışma süresi

Madde 13 – Günlük, en fazla çalışma süresini aşacak şekilde hazırlama, tamamlama ve temizleme işleri yaptırılamaz.

Hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinde kullanılacak bir yıllık sürenin toplamının, 4857 sayılı İş Kanununun 41’inci maddesinde belirtilen bir yılda iki yüz yetmiş saatlik fazla çalışma süresinin hesaplanmasında dikkate alınması zorunludur.

Gece çalışma dönemi

Madde 14 – Bir işyerinde yapılmakta olan asıl işin yürütülmesi koşullarına ve sürelerine göre, hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerinin yapılacağı saatlerin, 4857 sayılı İş Kanununun 69’uncu maddesinde tanımlanan gece dönemine rastlaması halinde de, bu işler, bu Yönetmelikte belirtilen koşullar içinde yaptırılabilir. Ancak, çocukların ve kadınların bu şekilde çalıştırılmaları, 4857 sayılı İş Kanununun 71’inci ve 73’üncü maddeleri hükümlerine tabidir.

Çalıştırma yasağı

Madde 15 – Bir işyerinde, bu Yönetmelik hükümlerine göre, hazırlama, tamamlama ve temizleme işleri yaptırılmak üzere ayrılmış olan işçilerin, bu işlere ayrılan saatlerde, herhangi bir başka işte çalıştırılmaları yasaktır.

Çalışma ücreti

Madde 16 – Bir işyerinde, hazırlama, tamamlama ve temizleme işlerini de yapan asıl işçilere, bu işlerde geçirdikleri sürenin her bir saati için ödenecek ücret, o işyerindeki asıl işlerine ait normal çalışma ücretinin saat başına düşen tutarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle verilir. 4857 sayılı İş Kanununun 47’nci maddesi hükmü saklıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yürürlüğe İlişkin Hükümler

Yürürlük

Madde 17 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 18 – Bu Yönetmelik hükümlerini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.