ÇALIŞMA HAYATI

<%@ Language=JavaScript %> ÇALIŞMA HAYATI

KONUT KAPICILARI YÖNETMELİĞİ

1475 sayılı Yasa uyarınca kapıcıların çalışmalarını düzenleyen Tüzük ile yeni Yasa uyarınca düzenlenen Yönetmeliğin amaç ve kapsam maddeleri aynıdır.

Yönetmelik kapıcıların hizmetlerinin kapsam ve niteliklerini, çalışma süresini, hafta tatilini, ulusal bayram ve genel tatil günlerini, yıllık ücretli izin haklarını ve kapıcı konutlarına ilişkin usul ve esaslarını düzenlemek için hazırlanmıştır.

Tanımlar

Tüzükte kapıcının tanımı, kaloriferli konut kapıcıları ile çalışmasını aynı işverene veya aynı konuta hasreden konut kapıcıları olarak yapılmıştı.

Yönetmelikteki konut kapıcısı tanımı ise, ana taşınmazın bakımı, korunması, küçük çaptaki onarımı, ortak yerlerin ve döşemelerin bakımı, temizliği, bağımsız bölümlerde oturanların çarşı işlerinin görülmesi, güvenliklerinin sağlanması, kaloriferin yakılması ve bahçenin düzenlenmesi ve bakımı ve benzeri hizmetleri gören kişi olarak yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile daha önce kapıcının tanımlanmamış olan görevleri ayrıntılı olarak tanımlanmaktadır.

İşveren, konutun maliki veya ortakları olarak, Yönetici de işveren vekili olarak hareket eden kişi, şeklinde her iki metinde de aynı şekilde tanımlanmıştır.

İşyeri tanımı da, her iki metinde kapıcının çalıştığı konut ile bağımsız bölüm, ortak yerler, eklenti ve tesislerin tümünü ifade etmektedir.

Yönetici, İş Kanunu ve bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında ve yargı uyuşmazlıklarında işverenin temsilcisidir. Yöneticinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) İşverence kendisine yazılı yetki verilmesi koşulu ile iş ve toplu iş sözleşmesi yapmak, değiştirmek ve fesih etmek,

b) Merkezi ısıtmalı kaloriferli konutlarda kapıcı için ateşçi belgesinin varlığını araştırmak, belgesi olanı işe almak,

c) Kapıcının işe girişinde, sağlık raporunu istemek, uygun olanı işe başlatmak ve yılda bir sağlık kontrolünü yaptırmak,

d) Kapıcının İş Kanunu ve sözleşmesinden doğan ücret ve tazminat haklarını zamanında ve usulüne uygun olarak ödemek, sigorta primlerini zamanında yatırmak,

e) Konut tesisatının kullanma biçimiyle ilgili teknik bilgiyi yazılı olarak kapıcıya vermek ve özelliklerine uygun olarak bakımının yapılmasını sağlamak,

f) Kapıcı için ayrılan konutun sağlık ve yaşama koşullarına uygunluğunu sağlamak,

g) Kapıcının çalışma koşulları ile görevlerini belirten bir belgeyi konut sakinlerinin bilgisine sunmak ve bu belgeyi ilgililerin görebileceği konutun girişinde bir yere asmak,

h) Kapıcı konutunun tahliyesi gerektiğinde, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu gereğince, idari makamlara başvurmak.

Kapıcının Görev ve Sorumlulukları aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

a) Yöneticinin talimatı doğrultusunda konutun kaloriferini zamanında yakmak ısıyı ayarlamak ve söndürmek,

b) Hidrofor ve benzeri araçları çalıştırmak,

c) Ana taşınmazın ortak yerlerini ve tesislerini temiz bulundurmak, demirbaşlarını, araç ve gereçlerini, düzenli, bakımlı ve işler şekilde tutmak,

d) Kendisine ayrılan konutu başka amaçlarla kullanmamak, konutu korumak, kendisi veya ailesinden birisinin konuta vereceği zarar ve hasarları karşılamak,

e) Yöneticinin talimatı çerçevesinde konutun güvenliğini sağlayıcı önlemleri almak,

f) Belirlenen saatlerde servis hizmetlerini görmek, çöpleri toplamak, bahçe düzenlemesi ve bakımını yapmak,

g) Verilen eğitimlere uygun davranmak ve koruyucu malzemeyi kullanmak,

h) İş veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen diğer görevleri yerine getirmek. Her iki düzenleme arasında, kapıcının eğitim alması ve buna uygun davranması zorunluluğuna uyma yükümlülüğü farkı bulunmaktadır. Yeni Yasada iş güvenliği bakımından getirilen hükümler doğrultusunda bu madde konmuştur.

Bu yükümlülük aynı zamanda işveren vekiline de aittir.

Binanın dış merdivenini, yola isabet eden bina önünü kardan ve sudan arındırmak, temiz tutmak şeklinde tüzükte belirtilen hüküm ise Yönetmeliğe alınmamıştır.

Kapıcı ile yapılan iş sözleşmesinde; İş sözleşmesinin türü ve çalışma biçimi ile işveren ve işyeri adı ve adresi, kapıcının kimliği, işe başlama tarihi, yapacağı işler, temel ücreti ve varsa ücret ekleri, ücret ödeme şekli ve zamanı, çalışma süresi ve ara dinlenmesi, varsa özel hükümler, düzenleme tarihi ve tarafların imzası hususlarının bulunması gerekir

Tüzükte ise, iş sözleşmesinde, işverenin adı ve adresi, kapıcının kimliği, işyerinin adresi, kapıcının işe başlama tarihi, yapacağı işler, ücret ödeme şekli ve zamanı, iş süresi ve ara dinlenmesi, varsa özel hükümler, düzenleme tarihi ve tarafların imzası hususlarının bulunması gerekir hükmü vardı.

Ayrıca Tüzükte belirtilmiş olan, yazılı hizmet sözleşmesi yapılmaması halinde, kapıcıya işvereni ve yöneticinin kimliğini gösteren, çalışma koşullarını ve görevlerini belirten imzalı bir belge verilir hükmü Yönetmelikte yer almamıştır.

Böylece yazılı iş sözleşmesi yapılması zorunlu bulunmaktadır.

Çalışma süresi genel olarak haftalık 45 saattir. Bu süre çalışma biçimine göre sözleşme ile azaltılabilir.

Ayrıca, İş Kanununun 63 üncü maddesindeki süreyi aksatmamak koşuluyla yoğunlaştırılmış çalışma ilişkisi de kurulabilir.

Çalışma süresi, kapıcının işte geçirdiği zamandır.

Kapıcı konutu tahsis edilmiş işyerinde, çalışma biçimine göre günlük çalışma süresi en çok dörde bölünebilir.

Ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmaz.

Çalışma saatleri, yaz ve kış saat uygulamaları ve iklim şartları dikkate alınarak düzenlenebilir.

Tüzükte ise kapıcıların iş süresi haftada en çok 45 saattir hükmü vardı.

Kapıcı konutu Yönetmelikte zorunlu olmaktan çıkarılmıştır. Böylece ara dinlenmesi, işin niteliğine göre en çok dörde bölünebilir hükmü kapıcı konutu tahsis edilen kapıcılar için uygulanacaktır.

Ara dinlenmesi yarım saatten az olamaz hükmü de kaldırılmıştır.

4758 Sayılı yasanın 63’ncü maddesi “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırk beş saattir.” Hükmünü içerdiği için, Yönetmelikte belirtilen “Çalışma süresi genel olarak haftalık 45 saattir.” Hükmünü en çok anlamında anlamak gerekecektir.

Yoğunlaştırılmış iş haftasından amaçlanan ise, haftalık normal çalışma süresinin, işyerinde haftanın çalışılan günlerine, günde on bir saati aşmamak koşulu ile dağıtılmasıdır.

Böyle bir yöntem uygulandığında iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Bu çalışma biçiminin uygulanması için tarafların anlaşması esastır.

Bu iki aylık süreye denkleştirme süresi denilmektedir.

Çalışma süresinin bu esaslar içinde uygulanmasını düzenleyecek yönetmelik henüz çıkarılmamıştır. (4758/63)

Böylece kapıcı, bir hafta içinde, günde 11 saati geçmemek üzere ve toplam haftalık çalışması 45 saat olmak üzere, haftanın iş günlerinde farklı çalışma saatlerinde çalıştırılabilir. Ancak karşılıklı anlaşma koşulunu unutmamak gerekmektedir.

Günlük çalışmaların haftalık toplamı 45 saati aşarsa, bu süre iki ay içinde ortalama 45 saat veya anlaşılmış olan haftalık süre ortalamasına denk getirilecektir.

Konut kapıcısına İş Kanunu hükümlerine göre ücret ödenir. İş Kanunu ile sözleşme hükümlerine göre hafta tatili verilir.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda yer alan tatil günlerinde, kapıcının çalıştırılıp çalıştırılamayacağı iş veya toplu iş sözleşmelerinde belirlenir.

Bu günlere ilişkin ücretler, İş Kanununun 47 nci maddesine uygun olarak ödenir.

Kapıcıya İş Kanunu hükümlerine göre yıllık ücretli izin kullandırılır.

Kapıcı yıllık ücretli izin, hastalık izni veya tatil günlerinde görevinden ayrıldığında yerine geçici kapıcı çalıştırılabilir.

Geçici kapıcıya asgari ücretin altında ücret ödenemez.

Tüzükte, “Kapıcı konutu 3194 sayılı İmar Kanunu ve Belediye İmar Yönetmelikleri ile öngörülen asgari koşullara uygun olmalıdır.

Kapıcı konutu için kira istenemez.” Hükmü vardı.

Yönetmelikte yer alan “Kapıcı Konutu ve Tahliyesi” başlıklı maddede,

Kapıcıya görevi nedeniyle konut verilmesi zorunlu değildir. Hükmü getirilmiştir.

Kapıcıya görevi nedeniyle konut verilmişse, konutun 3194 sayılı İmar Kanunu ve Belediye İmar Yönetmelikleri ile öngörülen asgari koşullara uygun olması gerekir.

Kapıcıya, görevi nedeniyle verilmiş olan konut için iş sözleşmesinin devamı süresince kira istenemez.

Kapıcının su, elektrik, ısınma ve sıcak su giderlerine kısmen ya da tamamen katılıp katılmayacağı sözleşme ile belirlenir.

Kapıcı konutunun boşaltılmasında, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun Ek 2 nci maddesi hükümleri uygulanır. Bu konuda iş veya toplu iş sözleşmesinden doğan haklar saklıdır.

İki düzenleme arasındaki fark konut zorunluluğunun kaldırılmış olmasıdır.