Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri ile İlgili
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde çalışanlara verilecek eğitimin usul ve esaslarını belirler.
Kapsam
Madde 2 – Bu Yönetmelik 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında bulunan işyerlerini kapsar.
Bu Yönetmelikte yer alan hükümler, işyerindeki çıraklara ve stajyerlere de uygulanır.
Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik, 10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanununun 77’nci maddesine dayanılarak çıkartılmıştır.
Tanımlar
Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
ÇASGEM: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezini,
Alt İşveren: Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde iş alan gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
İşverenin yükümlülükleri
Madde 5 – İşverenler, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının tesis edilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. Bu amaçla, işverenler, çalışanları, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek, onların karşı karşıya bulundukları mesleki riskler ve bunlarla ilgili alınması gerekli tedbirler konusunda işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitim programlarını hazırlamak, eğitimlerin düzenlenmesini, çalışanların bu programlara katılmasını sağlamak ve verilecek eğitim için uygun yer, araç ve gereç temin etmekle yükümlüdürler. Bu konuda uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alınması işverenin yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulan işyerlerinde, alt işverene ait çalışanların eğitimlerinden, asıl işveren, alt işverenle birlikte sorumludur.
Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, geçici iş ilişkisi ile çalışanlara gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.
İşverenler, çalışanlarına, iş sözleşmesinin türüne bakılmaksızın gerekli eğitimi vermekle yükümlüdür.
Çalışanın yükümlülükleri
Madde 6 – Çalışanlar sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının tesisi için işyerinde düzenlenecek olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak ve bu konudaki talimat ve prosedürlere uymakla yükümlüdürler.
Eğitimin maliyeti ve süresi
Madde 7 – Verilen eğitimler, çalışanlara herhangi bir mali yük getirmeyecek ve eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılacaktır.
Eğitimin dili
Madde 8 – Çalışanlara verilecek eğitimlerde, kolay ve anlaşılabilir bir dil kullanılmalıdır.
Özellik arz eden işçilerin eğitimi
Madde 9 – İşyerindeki kadınların, gençlerin, çocukların, özürlü, eski hükümlü, terör mağduru ve göçmen işçilerin eğitimine özel önem verilir.
Sağlık ve güvenlik ile ilgili özel görevi bulunan çalışanlar ve temsilcileri özel olarak eğitilir.
Sağlık ve güvenlik açısından özel önlem alınmasını gerektiren alanlarda çalışanlara özel eğitim verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim Programlarının Planlanması ve Düzenlenmesi
Eğitimin amacı
Madde 10 – Eğitimin amacı, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir ortamı temin etmek, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltmak, çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek, onların karşı karşıya bulundukları mesleki riskler ile bu risklere karşı alınması gerekli tedbirleri öğretmek ve iş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak davranış değişikliği kazandırmaktır.
Eğitim programlarının belirlenmesi
Madde 11 – Hazırlanacak eğitim programları, işyerinde yürütülecek eğitim faaliyetlerinin amaçları ile tutarlı olmalıdır.
Genel eğitim planına uygun olarak yıl içinde düzenlenecek eğitim faaliyetlerini gösterir bir “Yıllık Eğitim Planı” hazırlanır.
Yıllık Eğitim Planı, yıl içinde eğitim ihtiyaçlarını karşılamak için düzenlenen genel bir çizelgedir. Bu çizelgede, verilecek eğitimlerin hedefi, konusu, süresi, amacı, tarihi, eğitim vereceklerin adı, soyadı, unvanı, eğitime katılanların sayısı hakkında bilgiler yer alır.
Eğitim programlarının düzenlenmesi
Madde 12 – İşverenler, çalışanların yaptığı veya yapacağı işle ilgili bilgisinin olmaması, eksik olması ya da mevcut bilgisinin yetersiz kalması gibi hususları dikkate alarak işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanlarının değişmesi halinde ve yeni teknoloji uygulamalarında, çalışanların aşağıda belirtilen eğitim programlarından geçmelerini sağlayacaktır.
I. Yeniden eğitim: Çalışanların yeni şartlara kolaylıkla uyum sağlamaları için yeni bilgiler vermek üzere düzenlenen programlardır.
II. İlave eğitim: Çalışanların iş güvenliği ve mesleki bilgilerinin eksikliklerini gidermek ve meslekteki niteliklerini geliştirmek için ilave bilgiler vermek üzere düzenlenen programlardır.
III. İleri Eğitim: Çalışanların iş güvenliği ve mesleki düzeylerini yükseltmek ve meslekte eskimişliği gidermek için düzenlenen programlardır.
Eğitim programının konuları
Madde 13 – Çalışanlara verilecek eğitim, işyerinin faaliyet alanına göre aşağıdaki konulardan seçilebilir.
-Genel iş sağlığı ve güvenliği kuralları,
-İş kazaları ve meslek hastalıkların sebepleri ve işyerindeki riskler,
-Kaza, yaralanma ve hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması,
-İş ekipmanlarının güvenli kullanımı,
-Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
-Yasal mevzuat ile ilgili bilgiler,
-İşyerinde güvenli ortam ve sistemleri kurma,
-Kişisel koruyucu alet kullanımı,
-Ekranlı ekipmanlarla çalışma,
-Uyarı işaretleri,
-Kimyasal, fiziksel ve biyolojik maddelerle ortaya çıkan riskler,
-Temizlik ve düzen,
-Yangın olayı ve yangından korunma,
-Termal konfor şartları,
-Ergonomi,
-Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri,
-İlk Yardım, kurtarma vs.
Eğitime katılacakların seçimi
Madde 14 – Bir işyerinde çalışan her bir çalışanın, görevini en iyi bir biçimde yerine getirebilmesi için bu çalışanlarda olması gereken bilgi, beceri, davranış ve tutumların ayrı ayrı ve ölçülebilir bir biçimde ortaya konması gerekir. Bireysel seviye analizi yapılarak çalışanın eğitim öncesi seviyesi ve alması gereken eğitimler tespit edilmelidir.
Program muhtevasının seçimi
Madde 15 – Eğitim programlarının verimli olması için, programa katılacakların gerçek ihtiyacı olan konuların öğretimi sağlanmalıdır. Eğitim teorik ve pratik olarak uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eğitimin Verilmesi ve Belgelendirilmesi
Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar
Madde 16 – İş Sağlığı ve Güvenliği eğitimlerinde; uzmanlık konularına göre, iş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik eleman, işyeri hekimi, deneyimli ve eğitimli personelden yararlanılacağı gibi, verilecek eğitimin çeşidine göre, bu hizmeti veren veya vermeye yetkili kurum, kuruluş ya da firmalardan, iş sağlığı ve güvenliği konularında İş Müfettişi olarak görev yapmış olanlardan yararlanılabilir.
Ölçme ve değerlendirme
Madde 17 – Verilen eğitimin sonunda bir ölçme ve değerlendirme yapılır. Değerlendirme sonuçlarına göre eğitimin etkin olup olmadığı belirlenerek yeni eğitime ihtiyaç duyulup duyulmadığına karar verilir.
Belgelendirme
Madde 18 – İşyerlerinde düzenlenen eğitimler belgelendirilecek, belgeler çalışanların özlük dosyalarında saklanacaktı.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Yürürlük
Madde 19 – Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 20 – Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
© Copyright 2003. All rights reserved. Contact: Kaan & Ufuk Powered by Kaan Benokan