Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından:

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Yurt İçinde İşe Yerleştirme Hizmeti Hakkında Yönetmelik

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 — Bu Yönetmelik, iş bulmak amacıyla Kuruma başvuran işgücünün kaydının alınması, kaydın Kurumca saklanması, işlemden kaldırılması, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşları tarafından işçi statüsünde istihdam edilecek işgücünün Kurumdan talep edilmesi, Kurumca işgücü taleplerine göndermelerinin yapılması ve işe yerleştirilmelerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, iş bulmak amacıyla Kuruma başvuran işgücünün Kurumca kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör kuruluşlarında işçi statüsünde işe yerleştirilmelerine ilişkin esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3 — Bu Yönetmelik, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 3 üncü maddesinin (d) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;

Kurum: Türkiye İş Kurumunu,

Ünite: Türkiye İş Kurumunun taşra teşkilatını,

İş Arayan: İş bulmak amacıyla Kuruma başvuranları,

İşgücü: İş bulmak amacıyla Kuruma başvurarak kayıt yaptıran ve aktif kayıtlarda yer alan tüm işsizler ile işsizler dışında kalan iş arayanların tamamını,

Kayıtlı İşsiz: Çalışma çağında ve gücünde olan, çalışmak isteyen, Kuruma başvurduğunda asgari ücret düzeyinde gelir getirici bir işi olmayan, Kurum tarafından henüz kendisine iş bulunamamış aktif kayıtlardaki kişileri,

Bireysel Başvuru: Kurum ünitesine iş isteğiyle bireysel olarak kayıt yaptırmak isteyenleri,

Toplu Başvuru: Tarım içi veya günlük işveren talebinin bulunması halinde 10 veya daha çok sayıda vasıfsız iş arayanın aracı kanalıyla veya grup halinde başvurusunu,

Sosyal Durum: Kuruma iş isteğiyle kayıt yaptırmak isteyen iş arayanın normal, özürlü, eski hükümlü veya terörden etkilenen olarak durumunu,

Normal Statüde İş Arayan: Özürlü, eski hükümlü veya terör mağdurları kapsamı dışında iş bulmak amacıyla Kuruma başvuranları,

Özürlü İş Arayan: Doğuştan ya da sonradan herhangi bir hastalık veya kaza sonucu, bedensel, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerindeki özürleri nedeniyle çalışma gücünün en az % 40' ından yoksun olduğunu sağlık kurulu raporu ile belgeleyerek, Kuruma iş isteğiyle kayıt yaptıranları,

Eski Hükümlü İş Arayan: Altı aydan daha uzun süreli hürriyeti bağlayıcı bir cezadan veya devlet memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giymiş ve cezasını infaz kurumlarında tamamlamış veya cezası tecil edilmiş yahut şartlı salıverme yoluyla tahliye edilmiş olanlar ile özel kanunlarında belirtilen şartlardan dolayı istihdam edilmeleri olanağı bulunmayanlar veya ömür boyu kamu hizmetlerinden yasaklı bulunanlar ya da Kurum tarafından daha önce bu kapsamda işe yerleştirilmemiş mükerrer suç işleyen ve bu durumunu Cumhuriyet Başsavcılığından alınmış eski hükümlü belgesi veya Cumhuriyet Başsavcılığınca tasdik edilen "Tahliye Edilen Eski Hükümlüye Ait Durum Bildirme Formu" ile kanıtlayarak, Kuruma iş isteği ile kayıt yaptıranları,

Terör Mağduru (Terörden Etkilenen) İş Arayan: 24/3/2004 tarihli ve 25412 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru İstihdamı Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği terör eylemleri nedeniyle şehit ve malul olanların yakınları ile çalışabilecek durumdaki malullerden, özel sektör işyerlerinde çalışmak amacıyla Kuruma iş isteği ile kayıt yaptıranları,

Özelleştirme Nedeniyle İşsiz: 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) bir hizmet akdine dayalı olarak çalışırken bu kuruluşların özelleştirilmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması, süreli veya süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedenleriyle hizmet akitleri, tabi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona erenleri,

Sigortalı İşsiz: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamına giren işyerlerinde bir hizmet akdine dayalı ve sigortalı olarak çalışırken 4447 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilen nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır olduğunu bildiren kimseyi,

İşgücü İstemi (Talep): İşverenlerin, normal statüdeki iş arayanlara, özelleştirme nedeniyle işsizlere ve sigortalı işsizlere, özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarına yönelik işçi istemlerini Kurum ünitesine ayrıntılı olarak bildirmesini,

Seçme: İşverenlerden alınan işgücü istemlerine, ünitede kayıtlı iş arayanlardan durumu talep şartlarına uygun olanların eşleştirilmesi/seçilmesini,

Davet: İş arayanlara, ünitelerimizde karşılıklı görüşme yapmak amacıyla yapılan çağrıyı,

Gönderme: Seçme ve davet yapılan iş arayanlar ile günlük başvuruda bulunanların, işverenle görüşme yapmak üzere işyerine gönderilmesini,

Takdim: Kurum ünitelerince işyerine gönderilen iş arayanların, işverenle görüşme yapmak üzere işyerinde bulunmasını,

İşe Yerleştirme (Plasman): İş arayanların Kurumca işe yerleştirilmesini,

Transfer (Üniteler Arası İşe Yerleştirme):Yerel olarak gösterilen tüm çabalara rağmen karşılanamayan işgücü taleplerine diğer üniteler aracılığıyla işlem yapılmasını,

Aktif Kayıt: Kuruma iş aramak üzere kayıt yaptıran ve işe gönderilmeye hazır bulunanların kayıtlarını,

Pasif Kayıt: Aktif tasnifte bulunma hakkını kaybeden, ancak işe davet edilme ve gönderme hakkı bulunanların kayıtlarını,

Uzatma Müracaatı: Aktif tasnifte kaydı bulunan iş arayanların, aktif tasnifte tutulma süresi içerisinde yaptıkları müracaatı,

Yenileme Müracaatı: Pasif tasnifte kaydı bulunan iş arayanların kayıtlarının aktif tasnife alınması için yaptıkları müracaatı,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Yurt İçinde İş İsteğiyle Başvuru Şekilleri ve Kayıt

Başvuru Şekilleri ve Kayıt

Madde 5 — İş bulmak amacıyla Kuruma başvuranların kayıtları bireysel ya da toplu olarak alınabilir.

İş isteğiyle mesleklerinde kayıt yaptırmak isteyen iş arayanların meslekleri, bu mesleklerdeki deneyimleri, yetişme şekilleri, bilgi, beceri ve yetenekleri, yönelebilecekleri işler ve meslekler, öğrenim durumları, kimlik bilgileri, sosyal durumları ve alınması gerekli görülen diğer bilgileri tespit edilir.

Meslek Kaydı

Madde 6 — İş isteğiyle Kuruma başvuranların Kurumca bir veya birden fazla meslekte kayıtları alınabilir.

Kayıt Şartları ve Kayıt Esnasında İstenilen Belgeler

Madde 7 — Yurt içinde iş isteğiyle Kuruma kayıt yaptırabilmek için;

a) 14 yaşını doldurmuş olmak,

b) Fiili olarak askerlik görevini yapıyor olmamak,

c) Türk vatandaşı olmak (çalışma izni almış olan 25/9/1981 tarihli ve 2527 sayılı Kanuna tabi Türk soylu yabancılar hariç),

gerekir.

Ancak, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 46 ncı maddesi gereği, mütekabiliyet esasına dayalı olarak yapılan anlaşmalara göre işsizlik ödeneği almak üzere müracaat eden, yabancı işçiler ile 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre süresiz çalışma izni alan veya anılan Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasındaki şartlar çerçevesinde anılan maddenin (a,b,c,d,e,f) bentlerinde sayılan yabancıların da kayıtları alınır.

Kayıt için, nüfus cüzdanı, diploma ve varsa mesleğini kanıtlayıcı belgeler istenir. Ancak, elektronik ortamda yapılan başvuru üzerine alınan kayıtlarda, Kurumca ilgili belgeler kayıt sonrası istenebilir.

Ayrıca, özürlüler için varsa özürlü kimlik kartı, sağlık kurulu raporu ve fotoğraf, eski hükümlüler için, Cumhuriyet Başsavcılığından alınmış eski hükümlü belgesi veya Cumhuriyet başsavcılıklarınca tasdik edilen "Tahliye Edilen Eski Hükümlüye Ait Durum Bildirme Formu", terör mağdurları için Terörle Mücadele Kanunu gereğince terör mağduru olduğuna dair ilgili Yönetmelik ekinde yer alan "Durum Belgesi" ve "İş İstek Formu", 4046 ve 4447 sayılı kanunlar uyarınca iş kaybı tazminatı ve/veya işsizlik ödeneği almak üzere müracaat edenlerden talep dilekçesi istenir.

Aktif ve Pasif Tasnif

Madde 8 — Yurt içinde iş arayanların kayıtları Kurumca en az altı ay süreyle aktif tasnifte tutulur. Belirlenen süre içerisinde uzatma başvurusunda bulunmayan iş arayanların kayıtları pasif tasnife aktarılır. Kayıtların pasif tasnifte kalma süresi, aktif tasnifte bekleme süresinden az olamaz. Pasif tasnifte bekleme süresi içerisinde yenileme başvurusu yapılmayan kayıtlar işlemden kaldırılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İşgücü Talebinin Alınması, Kamu Kurum ve Kuruluşları ile Özel Sektöre Ait Kuruluşlarda İşe Yerleştirme ve Kayıtların İşlemden Kaldırılması İşlemleri

İşgücü Talebinin Alınması

Madde 9 — Özel sektör kuruluşları, normal statüdeki iş arayanlar ile, sigortalı işsizlere, özelleştirme nedeniyle işsiz kalanlara, özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarına yönelik olmak üzere her türlü işgücü taleplerini bulundukları yerdeki Kurum ünitesine, yazılı, sözlü, telefonla, faksla, e-mail’le veya ilgili işyerine Kurum personelinin yaptığı ziyaret esnasında bildirebilirler. Ancak, kamu kurum ve kuruluşları işgücü taleplerini elektronik imzalı olarak elektronik ortamda veya yazılı olarak bildirir ve talebin karşılanması için en az 15 gün süre verirler. Kurum, işin gereği nedeniyle gecikmesinde sakınca bulunan acil durumlarda 15 günlük süreden kısa süreli işgücü taleplerini de kabul edebilir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarından Alınan İşgücü Taleplerine Yapılan İşlemler

Madde 10 — Kamu kurum ve kuruluşlarının normal, özürlü ve eski hükümlü işçilere yönelik her türlü işgücü ihtiyacının Kurum aracılığı ile karşılanması zorunludur.

Kamu kurum ve kuruluşlarında daimi işçi olarak istihdam edilecek işçiler hakkında 18/5/1983 tarihli ve 83/6750 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Daimi Kadrolarına İlk Defa İşçi Olarak Alınacaklar Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Kamu kurum ve kuruluşlarında özürlü, eski hükümlü statüsünde geçici veya daimi işçi olarak istihdam edilecekler için 18/3/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Özürlüler Hakkında Uygulanacak Sınav Yönetmeliği ile aynı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşçi Olarak İstihdam Edilecek Eski Hükümlülere Uygulanacak Sınav Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.

Kamu kurum ve kuruluşlarının geçici, mevsimlik, belirli süreli işlerinde istihdam edilecek işçilerin işe yerleştirilmesine ilişkin esaslar Kurum tarafından ayrıca belirlenir.

Seçme, Davet ve Göndermelerin Yapılması

Madde 11 — Özel sektör kuruluşlarından alınan normal, özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarına ait işgücü taleplerine seçme işlemi, talep şartları dikkate alınmak suretiyle aktif tasnifteki kayıtlardan tarih sırasına göre, bu bölümde yeteri miktarda iş arayan kaydı bulunamaması halinde, pasif tasnifte bulunan iş arayanların kayıt yaptırdıkları tarih sırasına göre yapılır. Özel sektör kuruluşlarının, işgücü taleplerine bu fıkrada belirtilen esaslar dışında seçme yapılmasına ilişkin istekleri, Kurumca uygun bulunduğu takdirde o işgücü talebine münhasır olmak üzere yerine getirilebilir.

Seçme sonucunda belirlenen iş arayanlar, posta, e-mail vb. araçlarla Kuruma davet edilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının işgücü taleplerine davetler posta yoluyla yapılır. Davete gelen iş arayanlara, davet edildikleri işgücü talebi, işveren ve işyeri hakkında açıklayıcı bilgi verilir.

Seçme ve davet yapılan iş arayanlara işgücü talebi, işveren ve işyeri hakkında açıklayıcı bilgi verilir ve talepte aranılan şartlara uygunlukları kontrol edilir. Talepte aranılan şartları taşıdığı teyit edilen ve işgücü talebine gitmek isteyenler, işyerine gönderilir. Ayrıca, istemeleri halinde durumu işgücü talebinde aranan şartlara uyan günlük müracaatçıların da söz konusu işgücü taleplerine göndermesi yapılır. Gerektiğinde iş arayanların işyerine göndermeleri toplu olarak da yapılabilir.

İş arayanın gönderme sonucu işe alınıp alınmadığı konusunda Kurumca gerekli izleme yapılır.

En az açık iş sayısı kadar takdim yapılamaması nedeniyle karşılanamayan talepler için işverenle görüşülerek, gerektiğinde sendikalar, dernekler, meslek kuruluşları ve benzeri seçme kaynaklarından ve/veya Kurumun diğer ünitelerinden seçme işlemi yapılır.

Seçme-davet, gönderme ve takdim sonuçları iş arayanların kayıtlarına işlenir.

Özürlü, eski hükümlü ve terör mağdurlarına yönelik özel sektör işgücü taleplerine işlem yapılmasında, ilgili yönetmelik hükümleri de dikkate alınır.

Kayıtların İşlemden Kaldırılması

Madde 12 — Kurumca işe yerleştirilen veya pasif tasnifte bekleme süresini dolduran ve yenileme başvurusunda bulunmayanlar ile Kuruma kayıtlı olanlardan iş aramaktan vazgeçtiğini beyan edenlerin kayıtları işlemden kaldırılır.

İş Kaybı Tazminatı ve İşsizlik Ödeneği Almakta Olan İşsizlerin İşe Yerleştirilmeleri

Madde 13 — İş kaybı tazminatı veya işsizlik ödeneği almak üzere Kuruma başvuran özelleştirme nedeniyle işsizler ile sigortalı işsizlerin iş arayan olarak kayıtları alınır ve bunların, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde öncelikle işe yerleştirilmelerine çalışılır.

İşsizlik ödeneği almakta olan sigortalı işsizler, Kurumca bulunan işi haklı bir neden olmaksızın reddedemezler. Sigortalı işsizler tarafından işin reddedilebilmesinde haklı nedenler şunlardır:

a) İşveren tarafından sigortalı işsizlerin, mesleğine uygun son çalıştığı işin ücret ve çalışma koşullarına yakın olmayan bir işte çalıştırılmak istenmesi,

b) İşveren tarafından sigortalı işsizin eğitim durumuna, yaşına, cinsiyetine, fizik ve sağlık durumuna uygun olmayan bir işte çalıştırılmak istenmesi,

c) Sigortalı işsizin işveren tarafından işverenin önerdiği iş sözleşmesinin çalışma koşulları itibarıyla iş yasalarında belirlenmiş olan hükümlere aykırı koşulları (asgari ücretten daha az bir ücret verilmesi, günlük ve/veya haftalık çalışma süresinin aşılması, fazla çalışma yer almasına rağmen ücretin öngörülmemiş olması, yıllık ücretli izin verilmemesi ya da kanunun belirlediğinden daha az verilmesi gibi) içermesi,

d) Sigortalı işsizin ikameti ile önerilen işyeri arasındaki ulaşım şartlarının uygun olmaması, mutat ve ekonomik ulaşım araçlarının bulunmaması (bu hususa ilin ulaşım şartları ve özelliklerine göre Kurum ünitesince karar verilir),

e) Sigortalı işsizin, işin yapılacağı işyerinde daha önce çalışmış ve 4857 sayılı İş Kanununun 24/II maddesinde belirtildiği gibi kabul edilebilir haklı sebeple ayrılmış olması nedeniyle o işyerinde çalışmak istememesi.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Masraf Karşılıkları Alınması

Masraf Karşılıkları Alınması

Madde 14 — Bulundukları yerdeki Kurum ünitesine başvurarak işgücü isteminde bulunan işverenlerden 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanununun 16 ncı maddesinin (b) bendi ve diğer ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde masraf karşılığı alınır.

Masraf karşılığı alınmayacak işgücü istemleri Kurumca belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Bilgi Toplama

Bilgi Toplama

Madde 15 — Kurum, istihdamın korunması, geliştirilmesi ve işsizliğin azaltılması amacıyla işgücü piyasası, istihdam ve çalışma şartları hakkında genel ve gerektiğinde belirli bir işyeri, işveren ile işgücü ve işsizler konusunda özel bilgiler toplayabilir. İşgücü piyasasındaki ve mesleklerdeki durum ve gelişmeleri izleyerek, bunlarla ilgili araştırmalar yapabilir. İşverenlerin ileriye dönük işgücü ihtiyaçları hakkında iller, iş kolları, meslekler ve eğitim nitelikleri itibarıyla bilgileri derleyebilir. Derlenen bilgiler Kurum hizmetlerinden başka bir amaçla kullanılamaz.

ALTINCI BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

Madde 16 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 17 — Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye İş Kurumu Genel Müdürü yürütür.

© Copyright 2003. All rights reserved. Contact: Kaan & Ufuk Powered by  Kaan Benokan